Kính hiển vi là thiết bị quang học quan trọng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng. Việc nắm vững Cách Sử Dụng Kính Hiển Vi đúng cách sẽ giúp bạn quan sát mẫu vật hiệu quả và bảo quản thiết bị tốt hơn. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách sử dụng kính hiển vi quang học.
Hình ảnh minh họa cấu tạo kính hiển vi quang học
Cấu Tạo Kính Hiển Vi
Kính hiển vi quang học được cấu tạo từ các hệ thống chính sau:
Hệ thống giá đỡ
Bao gồm bệ, thân, revonve mang vật kính, bàn để tiêu bản, kẹp tiêu bản. Hệ thống này có nhiệm vụ cố định và hỗ trợ các bộ phận khác của kính hiển vi.
Hệ thống phóng đại
Gồm thị kính và vật kính.
-
Thị kính: Nơi đặt mắt để quan sát. Có hai loại ống đôi và ống đơn. Về bản chất, thị kính là một thấu kính hội tụ có tiêu cự rất ngắn, dùng để tạo ra ảnh ảo của vật cần quan sát.
-
Vật kính: Quay về phía vật cần quan sát. Có các độ phóng đại chính là x10, x40, x100. Vật kính là một thấu kính hội tụ có tiêu cự ngắn, đóng vai trò như kính lúp để quan sát ảnh thật.
Hệ thống chiếu sáng
Gồm nguồn sáng (gương hoặc đèn), màn chắn, và tụ quang.
-
Nguồn sáng: Cung cấp ánh sáng cho việc quan sát.
-
Màn chắn: Đặt trong tụ quang, điều chỉnh lượng ánh sáng đi qua tụ quang.
-
Tụ quang: Tập trung ánh sáng và hướng luồng sáng vào tiêu bản cần quan sát. Vị trí của tụ quang nằm ở giữa gương và bàn để tiêu bản. Di chuyển tụ quang lên xuống để điều chỉnh độ chiếu sáng.
Hệ thống điều chỉnh
Bao gồm các ốc vĩ cấp, ốc vi cấp, ốc điều chỉnh tụ quang lên xuống, ốc điều chỉnh độ tập trung ánh sáng của tụ quang, núm điều chỉnh màn chắn, và ốc di chuyển phiến kính mang tiêu bản (trước, sau, trái, phải).
Hướng Dẫn Sử Dụng Kính Hiển Vi
Dưới đây là các bước chi tiết về cách sử dụng kính hiển vi:
-
Đặt tiêu bản: Đặt tiêu bản lên bàn để tiêu bản, dùng kẹp để giữ tiêu bản. Nhỏ một giọt dầu soi để soi chìm trên phiến kính khi soi vật kính x100.
-
Chọn vật kính: Tùy theo mẫu tiêu bản và mục đích quan sát để chọn vật kính thích hợp.
-
Điều chỉnh ánh sáng: Điều chỉnh nguồn sáng và màn chắn để có độ sáng phù hợp.
-
Điều chỉnh tụ quang: Đối với vật kính x10 hạ tụ quang đến tận cùng, vật kính x40 để tụ quang ở đoạn giữa, và điều chỉnh tương ứng với vật kính x100.
-
Điều chỉnh cỡ màn chắn: Điều chỉnh cỡ màn chắn tương ứng với vật kính.
-
Hạ vật kính: Hạ vật kính sát vào tiêu bản (mắt nhìn tiêu bản).
-
Quan sát và điều chỉnh: Mắt nhìn thị kính, tay vặn ốc vĩ cấp để đưa vật kính lên cho đến khi nhìn thấy hình mờ của vi trường.
-
Điều chỉnh hình ảnh rõ nét: Điều chỉnh ốc vi cấp để được hình ảnh rõ nét.
Bảo Quản Kính Hiển Vi
Để đảm bảo kính hiển vi hoạt động tốt và kéo dài tuổi thọ, cần lưu ý các điểm sau:
-
Sử dụng và bảo quản kính hiển vi một cách thận trọng.
-
Đặt kính ở nơi khô thoáng. Vào cuối ngày làm việc, đặt kính hiển vi vào hộp có gói hút ẩm silicagel để tránh bị mốc.
-
Lau hệ thống giá đỡ hàng ngày bằng khăn lau sạch. Lau vật kính dầu bằng giấy mềm chuyên dụng có tẩm xylen hoặc cồn.
-
Bảo dưỡng, mở kính lau hệ thống chiếu sáng phía trong định kỳ.